Dieta w niedoczynności tarczycy

Choroby tarczycy dotykają coraz większą liczbę pacjentów. Niedoczynność tarczycy jest jednym z najczęstszych schorzeń – występuje u aż 22% Polaków. Przewlekłe zmęczenie, senność, lęki, sucha skóra, zwiększona masa ciała… Znasz te objawy? Dowiedz się, jak możesz sobie pomóc w niedoczynności tarczycy.

15.07.2022 r.

Niedoczynność tarczycy – co to jest?

Niedoczynność tarczycy to choroba spowodowana deficytem hormonów tarczycy (TSH, fT3, fT4), prowadzącym do spowolnienia procesów metabolicznych. Czynnikiem żywieniowym, który może powodować niedoczynność tarczycy jest niedostateczne spożycie jodu – pierwiastka niezbędnego do syntezy hormonów tarczycy.

Możemy podzielić ją na 3 rodzaje:

  • niedoczynność pierwotna – spowodowana uszkodzeniem gruczołu tarczycy,
  • niedoczynność wtórna – spowodowana problemami z przysadką,
  • niedoczynność trzeciorzędowa – rozpoznaje się ją, kiedy brakuje hormonu regulującego pracę przysadki lub działa on nieprawidłowo.

dieta niedoczynność tarczycyObjawy niedoczynności tarczycy

Objawy ogólne niedoczynności tarczycy są bardzo indywidualne i zależą od przyczyny schorzenia, czasu trwania, dynamiki rozwoju i nasilenia zaburzeń wydzielania hormonów.

Do najczęstszych objawów niedoczynności tarczycy należy:

  • nietolerancja zimna,
  • suchość skóry i włosów,
  • obrzęk dłoni, twarzy i powiek,
  • łysienie i cienkie włosy,
  • bladość powłok skórnych,
  • zmniejszona potliwość.
  • zmniejszenie koncentracji, pamięci, intelektu,
  • spowolnienie myślenia i mowy,
  • senność, trudności w przebudzeniu,
  • brak ambicji,
  • depresja, niepokój psychozy,
  • zwiększenie masy ciała,
  • zaparcia, wzdęcia.

Jak rozpoznać niedoczynność tarczycy?

W celu rozpoznania niedoczynności tarczycy wystarczy wykonać pomiar TSH (tyreotropiny), fT3 (trijodotyroniny) i fT4 (tyroksyny) we krwi. Podwyższony poziom TSH oraz obniżony poziom fT3 i fT4 może wskazywać na niedoczynność tarczycy. Wyniki zawsze konsultujemy z lekarzem.

Jaka dieta w niedoczynności tarczycy?

Dieta w niedoczynności tarczycy jest bardzo ważnym aspektem. Zmiana nawyków żywieniowych zdecydowanie może pomóc w tej chorobie. Zaleca się stosowanie zbilansowanej diety o wariancie śródziemnomorskim. Często słyszymy, że przy niedoczynności tarczycy trzeba wykluczyć gluten, laktozę, zrezygnować z ziemniaków i pieczywa… Jest to nieprawdą, jeżeli przy niedoczynności tarczycy występuje nietolerancja laktozy czy celiakia – oczywiście rezygnujemy z laktozy i glutenu. Jednak bardzo często pacjenci eliminują te produkty bezzasadnie. Niedoczynność tarczycy nie narzuca nam wykluczenia tych produktów, a im mniej restrykcji w diecie, tym lepiej. Podsumowując: dieta w niedoczynności tarczycy powinna być zdrową, zbilansowaną dietą, trzeba tylko pamiętać o kilku zasadach.

 10 zaleceń dietetycznych w niedoczynności tarczycy

  1. Jeżeli masa ciała jest nieprawidłowa, warto rozpocząć dietę redukcyjną.
  2. W przypadku niedoboru jodu należy ograniczyć produkty goitrogenne (głównie warzywa krzyżowe: kapustę, brokuł, kalafior, brukselkę, kalarepę czy jarmuż). Można też obniżyć w nich ilość goitrogenów (związków wiążących jod, który nie może zostać wykorzystany do prawidłowej syntezy hormonów tarczycy) poprzez ich gotowanie w dużej ilości wody bez przykrycia.
  3. Minimum 4 godziny po przyjęciu lewotyroksyny zaleca się spożywanie soi i produktów sojowych. Związki w niej zawarte mogą zaburzać wchłanianie leku. Soja w diecie powinna być ograniczona do maksymalnie kilku razy w tygodniu.
  4. Warto zwrócić szczególną uwagę na podaż jodu, selenu, wapnia i żelaza – ich ilości warto skonsultować z dietetykiem klinicznym.
  5. W Polsce dostępna jest sól jodowana. Zbilansowana dieta z użyciem tej soli zapewni odpowiednią ilość jodu, jednak warto zachować umiar.
  6. Dobrze zbilansowana dieta powinna uwzględniać: węglowodany złożone, chudy nabiał oraz mięso, tłuste ryby, źródła kwasów Omega-3, oleje roślinne, tj. np. oliwa z oliwek, warzywa i owoce.
  7. Warto suplementować witaminę D – najlepiej przez cały rok, zgodnie z zaleceniami lekarza lub dietetyka.
  8. Warto rozpocząć suplementację kwasów Omega-3, jeżeli nie spożywamy dużej ilości tłustych ryb. Ilość najlepiej skonsultować z lekarzem lub dietetykiem.
  9. Podaż błonnika w diecie jest bardzo ważna dla prawidłowej pracy jelit, dlatego warto spożywać produkty pełnoziarniste i dbać o odpowiednią podaż warzyw.
  10.  Nie zapominajmy o nawodnieniu – zalecane 30 ml wody na każdy kg masy ciała.

Lewotyroksyna

Jest to substancja zawarta w lekach, które są przyjmowane przez osoby chore na niedoczynność tarczycy w celu regulacji poziomu hormonów. Lewotyroksynę zazwyczaj przyjmujemy rano, na czczo. Trzeba pamiętać, aby lek popijać wodą niegazowaną (inne napoje mogą spowodować zaburzenia wchłaniania lewotyroksyny) i zachować minimum półgodzinny odstęp od pierwszego posiłku. Po spożyciu leku warto poczekać 2-3 godziny z piciem kawy.

Podsumowując, nie taka straszna jest dieta w niedoczynności tarczycy! Warto pamiętać o szczegółowych zaleceniach i zdrowej, zbilansowanej diecie.
Masz wątpliwości, jak prawidłowo wprowadzić dietę w przypadku niedoczynności tarczycy? Skorzystaj z pomocy dietetyka klinicznego, który przeprowadzi wywiad i rozpisze indywidualny plan dietetyczny.

Artykuł powstał we współpracy z  dietetykiem klinicznym, Aleksandrą Logą.

Masz więcej pytań dot. diety w niedoczynności tarczycy? Zapisz się na konsultacje dietetyczne z Aleksandrą Logą, tel. 91 469 22 82.


Bibliografia:

  1. Szwajkosz, Katarzyna Wawryniuk, Agnieszka Sawicka, Katarzyna Łuczyk, Robert & Tomaszewski Andrzej. (2017). Hypothyroidism being caused by chronic autoimmune inflammation of the thyroid gland. https://doi.org/10.5281/zenodo.569840
  2. Katarzyna Krekora-Wollny, Niedoczynność tarczycy a otyłość, Forum Zaburzeń Metabolicznych 2010, tom 1, nr 1, 63–65).
  3. https://ncez.pzh.gov.pl/choroba-a-dieta/jaka-dieta-w-niedoczynnosci-tarczycy-zalecenia-i-jadlospis-do-pobrania/
  4. Benvenga S, Bartolone L, Pappalardo MA, Russo A, Lapa D, Giorgianni G, Saraceno G, Trimarchi F. Altered intestinal absorption of L-thyroxine caused by coffee. Thyroid. 2008 Mar;18(3):293-301. doi: 10.1089/thy.2007.0222. PMID: 18341376.
  5. Luty J, Bryl E. Choroba Hashimoto : aspekt genetyczny i środowiskowy. Forum Medycyny Rodzinnej. 2017;11(1):1–6.
  6. Gierach M, Gierach J, Junik R. Insulin resistance and thyroid disorders. Endokrynol Pol. 2014;65(1):70-6. doi: 10.5603/EP.2014.0010. PMID: 24549605.