Badanie kreatyniny Szczecin 

Badanie kreatyniny w surowicy krwi ocenia funkcję nerek przez pomiar produktu przemiany białek, który jest wydalany niemal wyłącznie przez nerki. Podwyższone stężenie może wskazywać na przewlekłą chorobę nerek, cukrzycę lub odwodnienie. Badanie wykonuje się na czczo z krwi żylnej. Wynik interpretuje się zawsze wraz ze wskaźnikiem eGFR. Poznaj szczegółowe wskazania, normy i sposób przygotowania do badania. 

Najważniejsze informacje

• Kreatynina to podstawowy marker wydolności nerek — powstaje w mięśniach i jest usuwana niemal wyłącznie przez nerki. 
• Badanie wykonuje się rano na czczo z krwi żylnej, a wynik interpretuje łącznie ze wskaźnikiem eGFR. 
• Prawidłowe wartości kreatyniny u dorosłych to 53–115 µmol/l, ale interpretacja zależy od płci, wieku i masy mięśniowej. 
• Podwyższona kreatynina może wskazywać na przewlekłą chorobę nerek, cukrzycę, nadciśnienie lub odwodnienie — wymaga konsultacji lekarskiej. 

Czym jest kreatynina? 

Kreatynina jest produktem przemiany białek i jednym z głównych związków azotowych obecnych we krwi. Powstaje w mięśniach w wyniku metabolizmu kreatyny i jest usuwana z organizmu niemal wyłącznie przez nerki. Jej stężenie w surowicy krwi odzwierciedla zdolność nerek do filtrowania krwi i wydalania produktów przemiany materii. 

Na poziom kreatyniny wpływa m.in. masa mięśniowa, płeć, wiek, dieta oraz intensywność aktywności fizycznej. Z tego względu sam wynik zawsze musi być oceniany w kontekście klinicznym. 

Na czym polega badanie kreatyniny? 

Badanie polega na oznaczeniu stężenia kreatyniny w surowicy krwi pobranej z żyły obwodowej. Jest to badanie biochemiczne, wykonywane rutynowo w diagnostyce chorób nerek oraz w monitorowaniu wielu chorób przewlekłych. 

Wraz z wynikiem kreatyniny najczęściej podawany jest wskaźnik eGFR, czyli szacunkowa wielkość przesączania kłębuszkowego. Parametr ten pozwala lepiej ocenić stopień wydolności nerek i wykrywać ich uszkodzenie na wczesnym etapie. 

Wskazania do wykonania badania kreatyniny 

Oznaczenie kreatyniny zalecane jest w diagnostyce i kontroli chorób, które mogą wpływać na funkcję nerek. Badanie wykonuje się zarówno profilaktycznie, jak i w przypadku wystąpienia objawów sugerujących ich niewydolność. 

Najczęstsze wskazania obejmują: 

• podejrzenie ostrej lub przewlekłej choroby nerek, 
• cukrzycę i nadciśnienie tętnicze, 
• niewydolność krążenia, 
• zakażenia dróg moczowych i posocznicę, 
• odwodnienie, wymioty, biegunkę lub nadmierne pocenie się, 
• monitorowanie leczenia u pacjentów dializowanych, 
• kontrolę przed rozpoczęciem terapii lekami nefrotoksycznymi, 
• przygotowanie do badań obrazowych z użyciem kontrastu, 
• ciążę oraz choroby przewlekłe zależne od wydolności nerek. 

Normy kreatyniny we krwi 

U osób dorosłych prawidłowe wartości kreatyniny zwykle mieszczą się w zakresie 53–115 µmol/l (0,6–1,3 mg/dl). Zakresy referencyjne mogą różnić się w zależności od laboratorium, zastosowanej metody oraz populacji badanej. 

Interpretacja wyniku zawsze powinna uwzględniać eGFR, wiek, płeć oraz masę mięśniową pacjenta. 

Interpretacja wyników badania kreatyniny 

Wynik powyżej górnej granicy normy sugeruje zaburzenie wydalania kreatyniny przez nerki i wymaga konsultacji lekarskiej. Samo odchylenie nie stanowi rozpoznania, ale jest sygnałem do pogłębionej diagnostyki. 

Lekarz analizuje wynik w połączeniu z eGFR, objawami klinicznymi, wynikami badania moczu oraz innymi parametrami biochemicznymi. 

O czym świadczy podwyższona kreatynina? 

Podwyższone stężenie kreatyniny może być związane m.in. z: 

• przewlekłą chorobą nerek, 
• ostrą niewydolnością nerek, 
• cukrzycą i nadciśnieniem, 
• zakażeniami układu moczowego, 
• odwodnieniem, 
• intensywnym wysiłkiem fizycznym, 
• dietą wysokobiałkową, 
• stosowaniem niektórych leków, w tym NLPZ i wybranych antybiotyków. 

Wysoki poziom kreatyniny – możliwe objawy 

Podwyższone stężenie kreatyniny najczęściej wiąże się z upośledzeniem funkcji nerek. Objawy mogą być nieswoiste i narastać stopniowo, szczególnie w przewlekłych chorobach nerek. 

Do najczęstszych objawów należą: 

• przewlekłe zmęczenie i osłabienie, 
• obrzęki twarzy, powiek, dłoni i kończyn dolnych, 
• zmiany ilości i koloru oddawanego moczu, 
• suchość i świąd skóry, 
• brak apetytu, nudności, spadek masy ciała, 
• zaburzenia koncentracji i ogólne pogorszenie samopoczucia.

O czym świadczy niska kreatynina? 

Niska kreatynina może występować przy: 

• zmniejszonej masie mięśniowej, 
• chorobach wątroby, 
• ciąży, 
• niedoczynności tarczycy, 
• długotrwałym niedożywieniu. 

Jak przygotować się do badania kreatyniny? 

Badanie wykonuje się rano, na czczo. Ostatni posiłek należy spożyć najpóźniej do godziny 18.00 dnia poprzedzającego pobranie krwi. 

Przed badaniem zaleca się: 

• pozostanie na czczo, 
• wypicie niewielkiej ilości wody, 
• unikanie intensywnego wysiłku fizycznego dzień wcześniej, 
• poinformowanie lekarza o przyjmowanych lekach. 

Gdzie wykonać badanie kreatyniny w Szczecinie? 

Badanie kreatyniny można wykonać w naszych punktach pobrań na terenie Szczecina: 

• Dom Lekarski – Ambulatorium ul. Piastów 30
• Dom Lekarski – Ambulatorium ul. Rydla 37
• Dom Lekarski – Ambulatorium ul. Struga 42
• Dom Lekarski – Ambulatorium Turzyn – al. Boh. Warszawy 42

Badania uzupełniające 

W ocenie funkcji nerek lekarz może zlecić dodatkowe badania, takie jak: 

• eGFR i klirens kreatyniny, 
• kreatynina w moczu z dobowej zbiórki, 
• mocznik i elektrolity, 
• cystatyna C, 
• badanie ogólne i białko w moczu, 
• USG nerek. 

FAQ: najczęściej zadawane pytania o badanie kreatyniny

Co to jest kreatynina? 

Kreatynina to produkt przemiany białek powstający w mięśniach z kreatyny. Jest usuwana z organizmu niemal wyłącznie przez nerki, dlatego jej stężenie we krwi odzwierciedla zdolność nerek do filtrowania krwi i wydalania produktów przemiany materii. 

Jak przebiega badanie kreatyniny? 

Badanie polega na pobraniu krwi z żyły obwodowej rano na czczo. Wraz z wynikiem kreatyniny podawany jest wskaźnik eGFR, który lepiej ocenia wydolność nerek. To rutynowe badanie biochemiczne wykonywane w diagnostyce chorób nerek. 

Jakie są prawidłowe wartości kreatyniny? 

U dorosłych prawidłowe wartości kreatyniny mieszczą się w zakresie 53–115 µmol/l (0,6–1,3 mg/dl). Normy mogą się różnić w zależności od laboratorium i metody badania. Interpretacja wyniku zawsze uwzględnia eGFR, wiek, płeć i masę mięśniową. 

O czym świadczy podwyższona kreatynina? 

Podwyższona kreatynina może wskazywać na przewlekłą chorobę nerek, ostrą niewydolność nerek, cukrzycę, nadciśnienie lub zakażenia układu moczowego. Może też wynikać z odwodnienia, intensywnego wysiłku fizycznego lub diety wysokobiałkowej. 

Kiedy należy wykonać badanie kreatyniny? 

Badanie zaleca się przy podejrzeniu chorób nerek, cukrzycy, nadciśnieniu, zakażeniach dróg moczowych i odwodnieniu. Wykonuje się je także przed terapią lekami nefrotoksycznymi, badaniami z kontrastem oraz w monitorowaniu chorób przewlekłych. 

Jakie objawy mogą towarzyszyć wysokiej kreatyninie? 

Wysoka kreatynina może powodować przewlekłe zmęczenie, obrzęki twarzy i kończyn, zmiany w oddawaniu moczu, suchość skóry i świąd. Mogą występować także brak apetytu, nudności, spadek masy ciała i zaburzenia koncentracji. 

Jak przygotować się do badania kreatyniny? 

Badanie wykonuje się rano na czczo — ostatni posiłek najpóźniej do 18.00 dnia poprzedniego. Należy unikać intensywnego wysiłku fizycznego dzień wcześniej, można wypić niewielką ilość wody i poinformować lekarza o przyjmowanych lekach. 

O czym świadczy niska kreatynina? 

Niska kreatynina może występować przy zmniejszonej masie mięśniowej, chorobach wątroby, ciąży lub niedoczynności tarczycy. Może też wynikać z długotrwałego niedożywienia, które wpływa na metabolizm mięśni i produkcję kreatyniny. 

Dlaczego wynik kreatyniny ocenia się razem z eGFR? 

eGFR (szacunkowa wielkość przesączania kłębuszkowego) lepiej odzwierciedla rzeczywistą funkcję nerek niż sama kreatynina. Uwzględnia wiek, płeć i masę ciała pacjenta, pozwalając wykryć uszkodzenie nerek na wcześniejszym etapie choroby.