Badanie insuliny Szczecin 

Badanie poziomu insuliny ocenia, jak organizm reguluje stężenie glukozy we krwi i pomaga diagnozować zaburzenia metaboliczne. Insulina to hormon wytwarzany przez trzustkę, który kontroluje poziom cukru i umożliwia komórkom wykorzystanie glukozy jako energii. Nieprawidłowe stężenie insuliny może prowadzić do cukrzycy lub insulinooporności. Badanie wykonuje się z próbki krwi pobranej na czczo, po odpowiednim przygotowaniu pacjenta. Poznaj szczegółowe informacje o przygotowaniu, normach i interpretacji wyników. 

Najważniejsze informacje

• Insulina to hormon wytwarzany przez trzustkę, który kontroluje stężenie glukozy we krwi i umożliwia komórkom wykorzystanie jej jako energii. 
• Badanie insuliny wykonuje się przy podejrzeniu insulinooporności, diagnostyce hipoglikemii lub ocenie zaburzeń gospodarki węglowodanowej. 
• Przed badaniem należy zachować 12-godzinną przerwę w jedzeniu, unikać alkoholu przez 2-3 dni oraz kawy i herbaty przez 12 godzin. 
• Prawidłowe stężenie insuliny na czczo zazwyczaj nie przekracza 10 mU/ml, ale normy mogą różnić się między laboratoriami. 

Co to jest insulina? 

Insulina to hormon peptydowy wytwarzany przez trzustkę, a dokładniej przez komórki β wysp Langerhansa. Jej podstawowym zadaniem jest kontrola stężenia glukozy we krwi oraz umożliwienie komórkom jej wykorzystania jako źródła energii. 

Hormon ten uczestniczy także w: 

• metabolizmie węglowodanów, 
• przekształcaniu glukozy w tłuszcze, 
• syntezie białek poprzez ułatwienie transportu aminokwasów do komórek. 

Stężenie glukozy a insulina 

Po posiłku, gdy poziom glukozy we krwi wzrasta, trzustka wydziela insulinę. Dzięki temu komórki mogą pobierać glukozę i wykorzystywać ją do produkcji energii. Gdy poziom cukru we krwi spada, wydzielanie insuliny zostaje zahamowane, a wątroba zaczyna uwalniać glukozę do krwiobiegu. 

Jeżeli organizm ma nadmiar energii, insulina pobudza magazynowanie glukozy w wątrobie w postaci glikogenu oraz kwasów tłuszczowych. Aby cały ten proces przebiegał prawidłowo, insulina musi być produkowana w odpowiedniej ilości i skutecznie działać na komórki. 

U części pacjentów: 

• insulina jest wytwarzana w zbyt małej ilości lub nie jest produkowana wcale, 
• insulina występuje w odpowiednim stężeniu, ale komórki są na nią niewrażliwe (insulinooporność).   

W takich przypadkach glukoza nie jest prawidłowo wykorzystywana, co prowadzi do podwyższonego stężenia cukru we krwi (hiperglikemii), zwiększając ryzyko chorób serca, układu nerwowego, nerek i narządu wzroku. 

Wskazania do badania insuliny 

Oznaczenie poziomu insuliny wykonywane jest wtedy, gdy istnieje podejrzenie zaburzeń wydzielania lub działania tego hormonu. Badanie pozwala lekarzowi ocenić wrażliwość organizmu na insulinę, zwłaszcza przy podejrzeniu insulinooporności. 

Wskazania do badania obejmują m.in.: 

• podejrzenie insulinooporności, 
• diagnostykę hipoglikemii (niedocukrzenia), 
• ocenę przyczyn zaburzeń gospodarki węglowodanowej, 
• diagnostykę guza insulinowego (insulinoma), 
• monitorowanie leczenia cukrzycy w wybranych przypadkach. 

Insulina w diagnostyce innych chorób 

Poziom insuliny bywa również oceniany: 

• w diagnostyce chorób wątroby, 
• w kontroli skuteczności leczenia po usunięciu guza insulinowego, 
• u pacjentów po przeszczepie komórek wysp trzustkowych, 
• w diagnostyce guzów hormonalnie czynnych. 

Badanie umożliwia także rozróżnienie insuliny endogennej (produkowanej przez trzustkę) od insuliny egzogennej, np. podawanej w formie zastrzyków. 

Warto podkreślić, że oznaczenie insuliny nie jest rutynowym badaniem w diagnostyce cukrzycy typu 1 i 2 – decyzję o jego wykonaniu podejmuje diabetolog lub endokrynolog w uzasadnionych przypadkach. 

Przygotowanie do badania insuliny 

Badanie insuliny wymaga odpowiedniego przygotowania, aby wynik był wiarygodny. 

Zalecenia przed badaniem: 

• przez 2–3 dni przed badaniem nie spożywać alkoholu, 
• na 12 godzin przed badaniem unikać kawy i herbaty, 
• ograniczyć stres i intensywny wysiłek fizyczny, 
• badanie wykonać na czczo – minimum 12 godzin bez jedzenia, 
• w dniu badania można wypić jedną szklankę wody, 
• przyjmowanie leków skonsultować wcześniej z lekarzem. 

Ze względu na dobowy rytm wydzielania insuliny, krew do badania pobiera się w godzinach porannych. 

Normy insuliny we krwi 

Prawidłowe stężenie insuliny zależy od: 

• tego, czy badanie wykonywane jest na czczo, czy po posiłku, 
• metody stosowanej przez laboratorium. 

Insulina na czczo 

Przy pobraniu krwi na czczo prawidłowy wynik zazwyczaj nie przekracza 10 mU/ml, choć zakres norm może różnić się w zależności od laboratorium. 

Insulina po posiłku 

Dla oznaczeń insuliny po posiłku lub w trakcie doustnego testu obciążenia glukozą nie ustalono jednoznacznych zakresów norm, dlatego interpretacja wyników zawsze wymaga konsultacji lekarskiej. 

Gdzie wykonać badanie insuliny? 

Badanie poziomu insuliny można wykonać w Szczecinie, m.in. w naszych placówkach: 

• Dom Lekarski – Ambulatorium ul. Piastów 30 
• Dom Lekarski – Ambulatorium ul. Rydla 37 
• Dom Lekarski – Ambulatorium ul. Struga 42 
• Dom Lekarski – Ambulatorium Turzyn – al. Boh. Warszawy 42 

Pobranie krwi trwa kilka minut, a wynik stanowi ważny element diagnostyki zaburzeń metabolicznych i hormonalnych. 

FAQ: najczęściej zadawane pytania o insulinę

Co to jest insulina?  

Insulina to hormon peptydowy produkowany przez komórki β wysp Langerhansa w trzustce. Jej głównym zadaniem jest kontrola poziomu glukozy we krwi oraz umożliwienie komórkom wykorzystania glukozy jako źródła energii. Uczestniczy również w metabolizmie węglowodanów, przekształcaniu glukozy w tłuszcze i syntezie białek. 

Jak działa insulina w organizmie?  

Po posiłku, gdy poziom glukozy we krwi wzrasta, trzustka wydziela insulinę, która pozwala komórkom pobrać glukozę i wykorzystać ją do produkcji energii. Gdy poziom cukru spada, wydzielanie insuliny zostaje zahamowane, a wątroba uwalnia glukozę do krwiobiegu. Przy nadmiarze energii insulina pobudza magazynowanie glukozy w postaci glikogenu. 

Kiedy zaleca się badanie poziomu insuliny?  

Badanie insuliny wykonuje się przy podejrzeniu zaburzeń wydzielania lub działania tego hormonu. Wskazania obejmują podejrzenie insulinooporności, diagnostykę hipoglikemii, ocenę zaburzeń gospodarki węglowodanowej, diagnostykę guza insulinowego oraz monitorowanie leczenia cukrzycy w wybranych przypadkach. 

Czy badanie insuliny to rutynowe badanie przy cukrzycy?  

Nie, oznaczenie insuliny nie jest rutynowym badaniem w diagnostyce cukrzycy typu 1 i 2. Decyzję o jego wykonaniu podejmuje diabetolog lub endokrynolog w uzasadnionych przypadkach, gdy potrzebna jest ocena wrażliwości organizmu na insulinę lub podejrzewa się inne zaburzenia hormonalne. 

Jak przygotować się do badania insuliny?  

Przez 2-3 dni przed badaniem unikaj alkoholu, na 12 godzin przed – kawy i herbaty. Badanie wykonuj na czczo po minimum 12 godzinach bez jedzenia, w godzinach porannych. Ogranicz stres i intensywny wysiłek fizyczny, a przyjmowanie leków skonsultuj wcześniej z lekarzem. 

Jakie są prawidłowe wartości insuliny na czczo?  

Prawidłowy poziom insuliny na czczo zazwyczaj nie przekracza 10 mU/ml, choć zakres norm może różnić się w zależności od laboratorium. Ze względu na dobowy rytm wydzielania insuliny, krew do badania pobiera się w godzinach porannych dla uzyskania wiarygodnego wyniku. 

Co oznacza insulinooporność?  

Insulinooporność to stan, w którym insulina występuje w odpowiednim stężeniu, ale komórki są na nią niewrażliwe. W rezultacie glukoza nie jest prawidłowo wykorzystywana, co prowadzi do podwyższonego poziomu cukru we krwi i zwiększa ryzyko chorób serca, układu nerwowego, nerek oraz narządu wzroku. 

Dlaczego badanie insuliny wykonuje się rano?  

Badanie insuliny wykonuje się w godzinach porannych ze względu na dobowy rytm wydzielania tego hormonu. Poziom insuliny naturalnie zmienia się w ciągu doby, dlatego standaryzacja czasu pobrania krwi pozwala na porównanie wyników z normami laboratoryjnymi i uzyskanie wiarygodnej interpretacji. 

Czy można pić wodę przed badaniem insuliny?  

Tak, w dniu badania można wypić jedną szklankę wody. Badanie musi być wykonane na czczo po minimum 12 godzinach bez jedzenia, ale niewielka ilość wody nie wpłynie na wynik. Należy jednak unikać kawy i herbaty przez 12 godzin przed badaniem.