Badanie AST Szczecin

Badanie AST to test krwi oceniający poziom enzymu aminotransferazy asparaginianowej, który wykrywa uszkodzenia wątroby. Enzym AST uwalnia się do krwi podczas niszczenia komórek wątrobowych, sygnalizując choroby wątroby na wczesnym etapie. Badanie wykonuje się na czczo, a normy wynoszą poniżej 37 U/l u mężczyzn i 31 U/l u kobiet. AST często oznacza się razem z ALT jako część prób wątrobowych. Dowiedz się, kiedy wykonać badanie i jak interpretować wyniki.

Najważniejsze informacje

AST to enzym diagnostyczny pozwalający wykryć uszkodzenia komórek wątrobowych we wczesnym stadium choroby i monitorować przebieg leczenia.
Wskaźnik De Ritisa (AST/ALT) > 1 może wskazywać na ciężkie uszkodzenie wątroby z martwicą komórek.
Normy AST u dorosłych: mężczyźni < 37 U/l, kobiety < 31 U/l – interpretacja wymaga zawsze konsultacji lekarskiej.
Badanie wykonuje się na czczo po 12 godzinach od ostatniego posiłku, unikając wcześniej alkoholu i intensywnego wysiłku fizycznego.

Badanie AST – co to jest?

AST, czyli aminotransferaza asparaginianowa (inaczej AspAT lub GOT), to enzym obecny w wielu tkankach organizmu. Największe znaczenie diagnostyczne ma jednak w chorobach wątroby, zwłaszcza tych, w których dochodzi do uszkodzenia lub obumarcia hepatocytów, czyli komórek wątrobowych.

Oznaczenie aktywności AST umożliwia zarówno rozpoznanie chorób wątroby o ostrym i przewlekłym przebiegu, jak i monitorowanie stanu pacjentów już leczonych. Uszkodzenie komórek wątroby powoduje uwalnianie enzymu do krwi, co skutkuje wzrostem stężenia AST w osoczu.

KUP ONLINE BADANIE POZIOMU AST

Gdzie występuje enzym AST?

Choć AST kojarzony jest głównie z wątrobą, występuje również w:

mięśniu sercowym i mięśniach szkieletowych,
nerkach, śledzionie, trzustce i płucach,
mózgu,
leukocytach i erytrocytach.

Najwyższą aktywność enzymu obserwuje się jednak w wątrobie i mięśniach, co sprawia, że badanie AST pozwala wykryć nawet niewielkie zmiany patologiczne.

Badanie AST i ALT

W praktyce klinicznej AST bardzo często oznaczane jest łącznie z ALT (aminotransferazą alaninową). Na podstawie obu wyników oblicza się wskaźnik De Ritisa, czyli stosunek AST do ALT, który dostarcza dodatkowych informacji o charakterze uszkodzenia wątroby.

Interpretacja wskaźnika AST/ALT:

< 1 – najczęściej łagodne uszkodzenie wątroby,
> 1 – może wskazywać na ciężkie uszkodzenie wątroby, często z martwicą komórek,
≈ 1 – możliwa marskość wątroby, ostra cholestaza lub choroba nowotworowa.

Podwyższone wartości AST i ALT mogą towarzyszyć m.in. wirusowemu zapaleniu wątroby (A, B, C), zapaleniom dróg żółciowych czy uszkodzeniom toksycznym, np. po alkoholu lub substancjach chemicznych.

Niski poziom AST

Nie tylko podwyższone, ale również zbyt niskie wartości AST wymagają konsultacji lekarskiej. Mogą one występować m.in. u pacjentów z:

azotemią (zbyt wysokim stężeniem azotu we krwi),
przewlekłymi chorobami nerek,
długotrwałą dializoterapią.

Obniżony poziom AST bywa także związany z niedoborem witaminy B6, zwłaszcza u osób przewlekle nadużywających alkoholu lub niedożywionych.

Próby wątrobowe

Badanie AST należy do tzw. prób wątrobowych, czyli testów oceniających funkcję wątroby. Do tego zestawu należą:

ALT,
AST,
ALP (fosfataza alkaliczna),
GGTP,
bilirubina.

Wyniki tych badań analizowane są łącznie, co pozwala na pełniejszą ocenę stanu wątroby.

Kiedy badać AST?

Oznaczenie AST wykonywane jest najczęściej na zlecenie lekarza, gdy pojawiają się objawy sugerujące uszkodzenie lub chorobę wątroby.

Do niepokojących symptomów należą m.in.:

zażółcenie skóry i białkówek oczu,
ciemny kolor moczu,
jasne zabarwienie stolca,
przewlekłe zmęczenie i osłabienie,
utrata apetytu.

Badanie AST zalecane jest również:

u osób z obciążonym wywiadem rodzinnym w kierunku chorób wątroby,
u pacjentów nadużywających alkoholu,
u osób z otyłością lub cukrzycą,
jako badanie kontrolne u pacjentów z rozpoznanymi chorobami wątroby,
u osób przyjmujących przewlekle leki mogące uszkadzać wątrobę.

W trakcie leczenia częstotliwość oznaczeń AST ustala lekarz prowadzący – wyniki mogą normalizować się nawet przez kilka miesięcy, np. po ostrym zapaleniu wątroby.

PRZEJDŹ DO SKLEPU ONLINE – AST

Przygotowanie do badania AST

Badanie AST wykonywane jest z próbki krwi i wymaga pobrania na czczo – po minimum 12 godzinach od ostatniego posiłku. Zaleca się zgłoszenie na badanie w godzinach porannych.

Przed badaniem warto:

unikać alkoholu i kawy,
ograniczyć intensywny wysiłek fizyczny,
zrezygnować dzień wcześniej z ciężkostrawnych, tłustych posiłków,
skonsultować przyjmowane leki z lekarzem.

Bezpośrednio przed pobraniem krwi pacjent powinien odpoczywać przez 10–15 minut w pozycji siedzącej, ponieważ nawet umiarkowany wysiłek (np. wejście po schodach) może wpłynąć na wynik.

AST – normy

Wyniki badania AST zawsze powinny być interpretowane przez lekarza, z uwzględnieniem wieku, płci pacjenta oraz innych parametrów laboratoryjnych.

U osób dorosłych:

u mężczyzn: zwykle < 37 U/l,
u kobiet: zwykle < 31 U/l.

U dzieci i młodzieży zakresy norm są szersze i zależne od wieku, dlatego zawsze należy odnosić wynik do norm podanych przez laboratorium.

Zarówno podwyższone, jak i obniżone stężenie AST może świadczyć o poważnych zaburzeniach zdrowotnych (m.in. chorobach wątroby, nerek, a nawet zawale serca), dlatego każdy nieprawidłowy wynik wymaga konsultacji lekarskiej.

Badanie AST w Szczecinie to szybkie i dostępne narzędzie oceny funkcjonowania wątroby, szczególnie istotne w profilaktyce, diagnostyce oraz monitorowaniu leczenia chorób tego narządu.

FAQ: najczęściej zadawane pytania o badanie poziomu AST

Co to jest badanie AST?

AST to badanie krwi mierzące poziom aminotransferazy asparaginianowej, enzymu obecnego głównie w wątrobie i mięśniach. Pozwala wykryć uszkodzenia komórek wątrobowych i ocenić funkcjonowanie tego narządu. Jest podstawowym testem w diagnostyce chorób wątroby.

Jakie są normy AST u dorosłych?

U mężczyzn norma AST wynosi zwykle poniżej 37 U/l, a u kobiet poniżej 31 U/l. Normy mogą się różnić między laboratoriami, dlatego zawsze należy odnosić wynik do wartości referencyjnych podanych w konkretnym badaniu.

Jak przygotować się do badania AST?

Badanie wykonuje się na czczo po minimum 12 godzinach od ostatniego posiłku, najlepiej rano. Przed badaniem unikaj alkoholu, kawy, intensywnego wysiłku i tłustych posiłków. Przed pobraniem krwi odpocznij 10-15 minut w pozycji siedzącej.

Kiedy należy wykonać badanie AST?

Badanie zaleca się przy objawach chorób wątroby: żółtaczce, ciemnym moczu, jasnym stolcu, przewlekłym zmęczeniu. Również u osób z obciążonym wywiadem rodzinnym, nadużywających alkoholu, z otyłością lub cukrzycą oraz jako kontrola podczas leczenia.

Co oznacza podwyższony poziom AST?

Podwyższony AST wskazuje na uszkodzenie komórek wątrobowych, które uwalniają enzym do krwi. Może świadczyć o wirusowym zapaleniu wątroby, uszkodzeniu toksycznym, marskości lub innych chorobach wątroby. Wymaga zawsze konsultacji lekarskiej.

Dlaczego AST bada się razem z ALT?

Połączenie AST i ALT pozwala obliczyć wskaźnik De Ritisa (stosunek AST/ALT), który dostarcza informacji o charakterze uszkodzenia wątroby. Wartość poniżej 1 wskazuje łagodne uszkodzenie, powyżej 1 może oznaczać ciężkie uszkodzenie z martwicą komórek.

Co może oznaczać niski poziom AST?

Zbyt niski AST może wystąpić przy azotemii, przewlekłych chorobach nerek lub długotrwałej dializie. Często wiąże się z niedoborem witaminy B6, szczególnie u osób nadużywających alkoholu lub niedożywionych.

Czy badanie AST może wykryć zawał serca?

Tak, ponieważ AST występuje również w mięśniu sercowym. Uszkodzenie serca podczas zawału powoduje uwolnienie enzymu do krwi, co skutkuje wzrostem jego poziomu. Jednak do diagnostyki zawału używa się bardziej specyficzne markery.

Co to są próby wątrobowe?

Próby wątrobowe to zestaw badań oceniających funkcję wątroby, składający się z: AST, ALT, fosfatazy alkalicznej (ALP), GGTP i bilirubiny. Wyniki analizuje się łącznie, co pozwala na pełniejszą ocenę stanu wątroby.

Gdzie w organizmie występuje enzym AST?

AST znajduje się głównie w wątrobie i mięśniach, ale także w nerkach, śledzionie, trzustce, płucach, mózgu oraz krwinkach. Najwyższą aktywność ma w wątrobie i mięśniach, dlatego badanie wykrywa nawet małe uszkodzenia tych narządów.

Jak długo normalizuje się AST po chorobie wątroby?

Normalizacja AST może trwać kilka miesięcy, na przykład po ostrym zapaleniu wątroby. Częstotliwość kontrolnych oznaczeń ustala lekarz prowadzący w zależności od rodzaju choroby i przebiegu leczenia. Regularny monitoring jest kluczowy dla oceny skuteczności terapii.